Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Η ΩΡΑ ΤΩΝ ΜΕΓΑΛΩΝ ΑΠΟΦΑΣΕΩΝ


Γιώργος Χ. Σωτηρέλης
καθηγητής Συνταγματικού Δικαίου
στο Πανεπιστήμιο Αθηνών
 Δημοσιεύτηκε το Σάββατο, 17 Μαρτιου 2012 στο ΕΘΝΟΣ*

Το τελευταίο διάστημα τα ευρωπαϊκά σοσιαλιστικά κόμματα βρέθηκαν πράγματι σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι, το σημαντικότερο ίσως στην ιστορία τους. Οι οικονομικές συνθήκες είναι εξαιρετικά δυσμενείς, το πολιτικό σύστημα, κυριαρχούμενο από τις συντηρητικές πολιτικές δυνάμεις, διέρχεται μια πρωτοφανή κρίση αξιοπιστίας, τα θεμελιώδη δικαιώματα βρίσκονται στο μάτι του κυκλώνα και οι πολίτες παρατηρούν αποσβολωμένοι τις εξελίξεις να έρχονται με ρυθμό χιονοστιβάδας. Απέναντι σε αυτήν την πραγματικότητα είναι προφανές ότι δεν υπάρχουν περιθώρια αναβλητικότητας, υπεκφυγών και μεσοβέζικων λύσεων.  Τα ζητήματα έχουν ήδη τεθεί, τα διλήμματα είναι γνωστά, και είναι η ώρα των μεγάλων αποφάσεων.
Κατ’αρχάς, τα σοσιαλιστικά κόμματα καλούνται να λάβουν ξεκάθαρη θέση στο υπαρξιακό τους ζήτημα:  θα αρκεσθούν στον ρόλο ενός εναλλακτικού διαχειριστή της εξουσίας, όπως συμβαίνει εν πολλοίς έως τώρα, ή θα ξαναγυρίσουν στις ρίζες τους, προτάσσοντας και πάλι το αίτημα της κοινωνικής –δηλαδή της ολόπλευρης– δημοκρατίας; Η πρώτη επιλογή είναι φανερό ότι αποδείχθηκε καταστροφική, διότι οδήγησε στην ισοπέδωση των διαχωριστικών γραμμών, στην άνευ όρων παράδοσή τους στην κρυφή γοητεία των «αγορών» και στην βαθύτατη ενσωμάτωσή τους σε καθεστωτικές νοοτροπίες και πρακτικές. Αν λοιπόν τα σοσιαλιστικά κόμματα θέλουν να διαδραματίζουν ρόλο και στο μέλλον, η δεύτερη επιλογή είναι μονόδρομος, διότι, πέραν των άλλων, είναι και η μόνη που μπορεί να ξαναδώσει στην πολιτική νέο νόημα και περιεχόμενο, βάθος και προοπτική.

Μια τέτοια επιλογή, βέβαια, σημαίνει, πρώτα και πάνω από όλα, την ιδεολογικοπολιτική αφύπνισή τους, προκειμένου να συγκροτήσουν ένα λόγο ριζικής αμφισβήτησης του «φονταμενταλισμού των αγορών» και του «αχαλίνωτου καπιταλισμού», που κυριαρχούν σήμερα. Σημαίνει όμως, ταυτόχρονα, ότι ο λόγος αυτός πρέπει να διατυπωθεί   με σύγχρονους όρους και με αίσθηση ρεαλισμού,  αποσυνδεόμενος αποφασιστικά από τα αναμασήματα  των ιδεολογικών εμμονών, των στείρων βεβαιοτήτων και των παρωχημένων στερεοτύπων που χαρακτηρίζουν τον πολιτικό παλαιοημερολογητισμό μιας μερίδας της σύγχρονης Αριστεράς. Η σύγχρονη πραγματικότητα είναι εξαιρετικά σύνθετη και πολύπλοκη για να χωρέσει σε αφελείς και απλουστευτικές αναλύσεις, που παραβλέπουν σταθερά τον σημερινό συσχετισμό κοινωνικών και πολιτικών δυνάμεων αλλά και αγνοούν κραυγαλέα  την σημασία των αποχρώσεων, κινούμενες μονότονα και εντελώς προβλέψιμα στη λογική του άσπρου-μαύρου (που εν τέλει εξυπηρετεί με το καλύτερο τρόπο τις δυνάμεις που υποτίθεται πως αντιμάχεται).

Το δεύτερο –και συναφές– μείζον ζήτημα αφορά τις προτεραιότητες των σύγχρονων σοσιαλιστικών κομμάτων. Απέναντι στην ενορχηστρωμένη και ολομέτωπη επίθεση που δέχονται σήμερα οι κοινωνικές και πολιτικές κατακτήσεις του παγκόσμιου προοδευτικού κινήματος η πρώτη προτεραιότητα  είναι αναμφισβήτητα η άμυνα. Η οργάνωση, δηλαδή, των αναγκαίων αντιστάσεων  απέναντι στις πιέσεις των διαβόητων «αγορών», οι οποίες,  ενώ προκάλεσαν την κρίση, λόγω της ασυδοσίας του χρηματοπιστωτικού συστήματος, διεκδικούν τώρα να την διευθετήσουν με τους όρους και υπό την επικυριαρχία τους, επιβάλλοντας την ίδια μονοδιάστατη οικονομική αντίληψη που οδήγησε στην καταστροφή. Ωστόσο, και επειδή η άμυνα από μόνη της μπορεί απλώς να οδηγήσει σε μια απέλπιδα μάχη οπισθοφυλακής, τα σοσιαλιστικά κόμματα οφείλουν ταυτόχρονα να οργανώσουν συστηματικά και σε βάθος μια διαρκή αντεπίθεση, με στόχο τη συνολική και ριζική ανατροπή των διεθνών συσχετισμών, που έως σήμερα έχουν αποβεί συντριπτικά υπέρ των «αγορών», των θεσμικών προεκτάσεων και των πολιτικών υποχειρίων τους. Με άλλα λόγια, τα σοσιαλιστικά κόμματα πρέπει να απαιτήσουν, μέσω συστηματικών και μαχητικών διεκδικητικών αγώνων, τον δημοκρατικό έλεγχο της σύγχρονης –παγκοσμιοποιημένης εν πολλοίς– οικονομικής πραγματικότητας, δηλαδή, σε τελευταία ανάλυση, την αποκατάσταση μιας νέας ισορροπίας αφενός μεταξύ οικονομίας και πολιτικής  και αφετέρου μεταξύ εξουσίας και ελευθερίας.
Αυτή η προσπάθεια, πάντως,  προϋποθέτει, προεχόντως, την οργάνωση νέων ευρειών κοινωνικών και πολιτικών συμμαχιών, σε πανευρωπαϊκό –και εν δυνάμει σε παγκόσμιο–  επίπεδο, που θα συγκροτήσουν ένα νέο μέτωπο κοινωνικής προόδου και δημοκρατικής ευθύνης. Μόνο ένα τέτοιο μέτωπο μπορεί μακροπρόθεσμα να δώσει νέα δυναμική στα σοσιαλιστικά κόμματα, όχι μόνον αναβαπτίζοντάς τα στις σταθερές και γνήσιες αξίες της πολιτικής δημοκρατίας, της προσωπικής ελευθερίας και της κοινωνικής δικαιοσύνης  αλλά και εμβολιάζοντας  με αυτές, στη συνέχεια, τους υπό διαμόρφωση θεσμούς της ευρωπαϊκής πολιτικής και οικονομικής ενοποίησης. Τους θεσμούς δηλαδή  που αποτελούν, παρά τις αντιφάσεις και τις αντιξοότητες, την μόνη ελπίδα να οργανωθεί ένα  πράγματι πειστικό και αποτελεσματικό αντίβαρο απέναντι στην ολιγαρχία των «αγορών» και των πανίσχυρων  ιδιωτικών εξουσιών, το φάντασμα της οποίας πλανάται ήδη πάνω από τον κόσμο… 
*Αναδημοσιεύεται με την άδεια του συγγραφέα.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το νέο λιμάνι στη Χαλκίδα θα δώσει και πάλι ζωή στην Εύβοια

 Αναδημοσίευση από ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖ Μηνάς Τσαμόπουλος Δικαίωμα στην ελπίδα έχει πλέον η Εύβοια, εν μέσω της μεγάλης οικονομικής κρίσης που πλήττει την Ελλάδα. Το νησί που δεσπόζει στο Αιγαίο ελέγχοντας τα θαλάσσια περάσματα προς και από τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο παλεύει με τους «δαίμονές» του τόσα χρόνια αφού έχει ένα αρνητικό πανευρωπαϊκό ρεκόρ. Είναι ο πρώτος νομός στην Ευρώπη σε άνεργους νέους. Μία γεωγραφική περιοχή που την τετραετία 1985-1989 είχε το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα στη Γηραιά  Ήπειρο, καταδικάστηκε στη συνέχεια σε βιομηχανικό μαρασμό, με τα λουκέτα που μπήκαν στα εργοστάσια, αφήνοντας στον δρόμο χιλιάδες εργαζόμενους που κατέχουν μοναδική τεχνογνωσία. Η οικονομική ξαστεριά για την Εύβοια έρχεται από τη θάλασσα, με μοχλό ανάπτυξης τον Οργανισμό Λιμένων Νήσου Εύβοιας (ΟΛΝΕ)  ο οποίος προήλθε από τη συνένωση 10 Λιμενικών ταμείων  και στις 30 Ιουνίου συμπληρώνει δύο χρόνια λειτουργίας, ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με μετόχους το υπουργείο Οικονομίας, Υπο…

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Συζήτηση με τον Λίνο Τριανταφυλλίδη και τον Νίκο Τράκο 
Η ανάπτυξης της ανατολικής πλευράς της Εύβοιας καταμεσίς στο Αιγαίο και στην γειτονιά της μητροπολιτικής Αττικής αποτελεί μία κρίσιμη πτυχής της γενικής αλλά ανεύρετης έως τώρα ευβοϊκής ανάπτυξης. Το ιστολόγιο αυτό, το "ΕΥΒΟΙΑ 2020" ανοίγει το διάλογο συζητώντας με δύο έμπειρους επιστήμονες που διακρίνονται για τη δημιουργική τους σκέψη και το πλούσιο μελετητικό έργο τους, τον Αρχιτέκτονα- Χωροτάκτη κ. Λίνο Τριανταφυλλίδη και τον Συγκοινωνιολόγο- Πολιτικό Μηχανικό κ. Νίκο Τράκο. Η Εύβοια περιμένει το τρένο της …. από την εποχή του Τρικούπη Η Ανατολική Εύβοια παραμένει απομονωμένη, εγκαταλελειμμένη και αναξιοποίητη. Η δημιουργία οδικού και σιδηροδρομικού άξονα που να συνδέει τη Χαλκίδα με το λιμάνι της Κύμης, την δυτική με την ανατολική πλευρά του νησιού  είναι ένα αίτημα που «εκκρεμεί» από την εποχή του Τρικούπη.

Η πρόταση και το όραμα του Χαριλάου Τρικούπη, πέρασαν στην ιστορία. Τότε υπήρχε το κίνητρο της αξιοποίησης του χ…

Η πρόταση του Β2 Σταδίου του ΣΧΟΟΑΠ ΑΥΛΩΝΟΣ.

 Αναγκαία η ενημέρωση και η συμμετοχή πολιτών και φορέων.

Στην φάση της διαβούλευσης έχει τεθεί -έστω τυπικά-  εδώ και πολλές εβδομάδες η πρόταση της Β2 Φάσης της Μελέτης του ΣΧΟΟΑΠ Αυλώνος. Πρόκειται για την τελική φάση της εκπόνησης του Σχεδίου Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης του πρώην Δήμου Αυλώνος και νυν Δημοτικής Ενότητας Αυλώνος του Δήμου Κύμης Αλιβερίου. Με άλλα λόγια πρόκειται για το χωροταξικό σχέδιο  που καθορίζει τις χρήσεις γης και τους όρους οικιστικής ανάπτυξης της περιοχής του πρώην Δήμου Αυλώνος. Πρόκειται για μία σημαντική προγραμματική διαδικασία η οποία ολοκληρώνεται μετά από την φάση αυτή, με την έγκρισή του από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και την δημοσίευση στο Φ.Ε.Κ. Οι δύο προηγούμενες φάσεις πέρασαν από τυπικές και μάλλον «ανεμικές» διαβουλεύσεις, ειδικά η πρώτη, η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, στην οποία το μεν κείμενο έβριθε λαθών και παραλείψεων η δε δημόσια διαβούλευση σε επίπεδο Δήμου υπήρξε σχεδόν ανύπαρκτη. Στην δεύτερη φάση τα πράγ…