Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΤΙ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΓΙΝΕΙ ΤΩΡΑ ΓΙΑ ΤΗ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗ ΤΩΝ ΑΠΟΡΡΙΜΜΑΤΩΝ ΣΤΗ ΝΟΤΙΑ ΕΥΒΟΙΑ



ΑΡΘΡΟ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΚΑΤΣΟΥΛΗ
Η αλήθεια είναι ότι πόροι για την διαχείριση των απορριμμάτων  από το τρέχον ΕΣΠΑ θα παραμείνουν διαθέσιμοι σε αντίθεση με άλλες κατηγορίες έργων. Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχουν  χρονικά όρια για την εφαρμογή λύσεων. Δεν είναι τα χρονικά όρια των χρηματοδοτήσεων που στενεύουν αλλά οι προθεσμίες για να εφαρμοστεί επιτέλους η επιτασσόμενη από την Ευρωπαϊκή Νομοθεσία διαχείριση των απορριμμάτων, δηλαδή να κλείσουν οι χωματερές και να εφαρμόζονται μέθοδοι επεξεργασίας με στόχο την αξιοποίηση των ανακυκλώσιμων, πριν την τελική διάθεση στους ΧΥΤΥ.
Η επίτευξη των χρονικών δεσμεύσεων επιβάλλει την άμεση αναθεώρηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού υπό το πρίσμα όμως και του  Ν.4042/2012 (ΦΕΚ 24/Α/13-2-2012) «Ποινική Προστασία του περιβάλλοντος – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/99/ΕΚ – Πλαίσιο παραγωγής και διαχείρισης αποβλήτων – Εναρμόνιση με την Οδηγία 2008/98/ΕΚ – Ρύθμιση θεμάτων Υπουργείου Περιβάλλοντος Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής» που ενσωματώνει στο εθνικό δίκαιο την οδηγία-πλαίσιο 2008/98/ΕΕ για τα απόβλητα.
Η επίτευξη των ποιοτικών δεσμεύσεων στην διαχείριση των απορριμμάτων καθιστά επίκαιρη και ταυτόχρονα επείγουσα την οριστική επιλογή της μεθόδου επεξεργασίας. Δηλαδή μεταξύ της διαχείρισης με επεξεργασία και ανάκτηση ανακυκλώσιμων παράλληλα με την συνέχιση της αποκομιδής των σύμμεικτων απορριμμάτων με το ισχύον σήμερα σύστημα, της διαχείρισης με επιλογή των τεσσάρων ρευμάτων αξιοποιήσιμων στερεών αποβλήτων στην πηγή και την εφαρμογή του αποκεντρωμένου ορθολογικού συστήματος, ή τέλος, τον συνδυασμό των δύο επιλογών, δηλαδή αποκομιδή των απορριμμάτων διακριτά στα τέσσερα ρεύματα και εγκατάσταση Μονάδων Επεξεργασίας Ανακυκλώσιμων  σε ευρύτερες γεωγραφικές ενότητες με βάση έγκυρες και σοβαρές μελέτες κόστους/οφέλους ενώ αντίστοιχα χωροθετούνται οι ΧΥΤΥ, ως χώροι τελικής διάθεσης διαρκώς λιγότερων υπολειμμάτων.
Προσωπικά πιστεύω ότι η κατεύθυνση πρέπει να είναι η τρίτη επιλογή της διαχείρισης των απορριμμάτων με βάση την συλλογή των τεσσάρων ρευμάτων στην πηγή, δηλαδή στο επίπεδο της κατοικίας και της γειτονιάς (πράσινα σημεία) και της διαχείριση σε Μονάδες που έχουν τη δυνατότητα να πετύχουν τους στόχους της ποιοτικής επεξεργασίας, με οικονομία κλίμακας και ταυτόχρονα κατοχύρωση μεγάλου αριθμού θέσεων εργασίας.  Η κατάληξη όμως εκεί προϋποθέτει σχεδιασμό μετάβασης από τη σημερινή κατάσταση. Η αλλαγή στην μέθοδο αποκομιδής απαιτεί νέο μηχανολογικό εξοπλισμό, ανάπτυξης νέων δεξιοτήτων και συνεπώς κατάρτιση του υπάρχοντος προσωπικού. Συνεπώς υπολογισμό και αυτών των οικονομικών μεγεθών.
Προς αυτή την κατεύθυνση στην Περιφέρεια, στην Εύβοια και την Νότια Εύβοια πρέπει να γίνουν τα ακόλουθα:

Πρώτον: Άμεση αναθεώρηση του Περιφερειακού Σχεδιασμού με βάση και τον Ν. 4042/2012 και οριστικοποίηση τόσο του αριθμού και του μεγέθους των Μονάδων Επεξεργασίας Ανακυκλώσεων και Κομποστοποίησης  καθώς και των ΧΥΤΥ. Τόσο ο σχεδιασμός αυτός όσο και η υλοποίησή του δεν μπορεί να επαφίεται στην αρμοδιότητα μεμονωμένων Δήμων ή ξεπερασμένων πλέον διαχειριστικών ενοτήτων.
Δεύτερον: Οριστικοποίηση της χωροθέτησης των Μονάδων και των ΧΥΤΥ. Δηλαδή τι θα γίνει σε επίπεδο περιφέρειας και τι σε επίπεδο περιφερειακών ενοτήτων ή ομάδας περιφερειακών ενοτήτων.
Τρίτον: Εκπόνηση όλων των μελετών με ευθύνη της Περιφέρειας η οποία είναι η μόνη που έχει την ικανότητα παρακολούθησής τους, έως την σύσταση Περιφερειακού Συνδέσμου ΦΟΔΣΑ και έως την ίδρυσή και λειτουργία του για την οποία έχει πλέον δοθεί παράταση έως το τέλος του 2013.
Τέταρτο: Ως προς την Εύβοια δεν υπάρχει  σκοπιμότητα κατασκευής περισσοτέρων από μίας Μονάδας Επεξεργασίας Ανακυκλώσιμων και Κομποστοποίησης. Ο πληθυσμός και ο όγκος των στερεών αποβλήτων καθιστούν την μονάδα αυτή βιώσιμη. Χωρίς ασφαλώς να αποκλείεται και η συνδιαχείριση με άλλη περιφερειακή ενότητα.
Πέμπτον: Στην Νότια Εύβοια δεν υπάρχει λόγος για την εγκατάσταση Μονάδας Επεξεργασίας μόνο για τα απορρίμματα της διαχειριστικής της ενότητας. Το κόστος κατασκευής και το κόστος λειτουργίας είναι δυσανάλογο του οφέλους. Αντίθετα ο επιμερισμός σε μεγαλύτερο πληθυσμό σε συνδυασμό με την ποιότητα μίας μεγαλύτερης και βιώσιμης Μονάδας οδηγεί σε μικρότερη αναλογία του ανταποδοτικού τέλους ανά κάτοικο.
Έκτο: Στην Νότια Εύβοια άμεσα χρειάζεται η κατασκευή των Σταθμών Μεταφόρτωσης οι οποίοι όμως θα πρέπει να χωροθετηθούν και να σχεδιαστούν με προοπτική την αποκεντρωμένη αποκομιδή των τεσσάρων ρευμάτων. Σε κάθε περίπτωση πάντως άμεσα χρειάζονται για την συγκέντρωση και μεταφορά των σύμμικτων απορριμμάτων.
Ο αριθμός των Σταθμών Μεταφόρτωσης, το δυναμικό τους και η χωροθέτηση πρέπει να είναι αποτέλεσμα σοβαρών μελετών- όχι σαν αυτές  που έως τώρα έχουν εκπονηθεί-  και παράλληλα ανοικτής και κυρίως συστηματικής διαβούλευσης με την τοπική κοινωνία. Δεν είναι επίσης τυχαία η κατεύθυνση που δίνεται για την αξιοποίηση ήδη υφιστάμενων χώρων διάθεσης των απορριμμάτων.

Εντέλει, είναι επιχειρησιακό και πολιτικό λάθος η επιμονή στην Μονάδα Ανάκτησης Ανακυκλώσιμων – Κομποστοποίησης σε επίπεδο Νότιας Εύβοιας. Ο τρόπος χωροθέτησης, η αποτροπή της κοινωνικής συναίνεσης, η απαξίωση των θεσμών και των κοινωνικών φορέων, η εκπόνηση μελετών αμφισβητούμενης τεχνικής και νομικής πληρότητας και κυρίως η εφαρμογή διαδικασιών διαχείρισης στις παρυφές της αυτοδιοικητικής δεοντολογίας  μεγιστοποίησαν το επιχειρησιακό και πολιτικό λάθος και το ανέδειξαν σε ατόπημα.
Ο τρόπος με τον οποίο χειρίστηκε το πρόβλημα η Δημοτική Αρχή του Δήμου Κύμης Αλιβερίου και όχι μόνο δεν υπήρξε επιτυχής αλλά και τορπίλισε αντί να επιδιώξει την πραγματική κοινωνική συναίνεση
Η υπόθεση μπορεί πλέον να λυθεί σε περιφερειακό επίπεδο και υπό την προϋπόθεση της υπαγωγής των λύσεων και των προτεινομένων έργων στον αναθεωρημένο περιφερειακό σχεδιασμό. Ο Δήμος  Κύμης Αλιβερίου δεν θα μπορέσει πάντως να αποφύγει την επιλογή ενός χώρου ως Σταθμού Μεταφόρτωσης δεδομένου ότι το πρόβλημα αυτό ο Δήμος Καρύστου το έχει λύσει. Παρά τον εκτιμούμενο όγκο των απορριμμάτων (που προκρίνει τον κινητό ΣΜΑ) ας φροντίσει η εγκατάσταση αυτή να είναι κλειστού τύπου στεγασμένη και τεχνικά αρτιότερη απ ότι ο έως τώρα κινητός ΣΜΑ σε ανοικτό χώρο. Να βελτιώσει δηλαδή τον σχεδιασμό του ΣΜΑ ελαχιστοποιώντας την περιβαλλοντική επιβάρυνση.

Τέλος γίνεται λόγος για την μεταβίβαση της διαχείρισης των απορριμμάτων σε ιδιώτες. Πράγματι υπάρχει μία ισχυρή τάση προς την υποστήριξη αυτής της επιλογής. Υπάρχουν όμως και σοβαρές αντιρρήσεις. Η αντίθεση όμως ανάμεσα στην κερδοσκοπία και την δήθεν «φτηνή» διαχείριση από τον δημόσιο τομέα τείνει να ξεπεραστεί από την ουσιαστική αντίθεση ανάμεσα στην ορθή περιβαλλοντική διαχείριση προς όφελος της προστασίας του περιβάλλοντος και της βιώσιμης ανάπτυξης  και την ασύδοτη και επισφαλή  διαχείριση που και το περιβάλλον ζημιώνει αλλά και την οικονομική ή πολιτική κερδοσκοπία ευνοεί. Με άλλα λόγια, απαιτείται η ορθολογική διαχείριση των πόρων, των έργων και των εγκαταστάσεων με το καλύτερο τεχνικό αποτέλεσμα και την επίτευξη οικονομιών κλίμακας, με μείωση της ποσότητας των απορριμμάτων και εμπέδωση της πρακτικής για την ανάκτηση στην πηγή και συνακόλουθα της εμπέδωσης της περιβαλλοντικής συνείδησης στους πολίτες και τις τοπικές κοινωνίες. Για να γίνουν όλα αυτά χρειάζεται έγκαιρη, σφαιρική και πλήρης ενημέρωση  των πολιτών, ενεργή συμμετοχή τους στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση των πολιτικών αυτών. Δηλαδή όλα αυτά που έχουν λείψει έως τώρα.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Το νέο λιμάνι στη Χαλκίδα θα δώσει και πάλι ζωή στην Εύβοια

 Αναδημοσίευση από ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΡΕΠΟΡΤΑΖ Μηνάς Τσαμόπουλος Δικαίωμα στην ελπίδα έχει πλέον η Εύβοια, εν μέσω της μεγάλης οικονομικής κρίσης που πλήττει την Ελλάδα. Το νησί που δεσπόζει στο Αιγαίο ελέγχοντας τα θαλάσσια περάσματα προς και από τη Μαύρη Θάλασσα και τη Μεσόγειο παλεύει με τους «δαίμονές» του τόσα χρόνια αφού έχει ένα αρνητικό πανευρωπαϊκό ρεκόρ. Είναι ο πρώτος νομός στην Ευρώπη σε άνεργους νέους. Μία γεωγραφική περιοχή που την τετραετία 1985-1989 είχε το υψηλότερο κατά κεφαλήν εισόδημα στη Γηραιά  Ήπειρο, καταδικάστηκε στη συνέχεια σε βιομηχανικό μαρασμό, με τα λουκέτα που μπήκαν στα εργοστάσια, αφήνοντας στον δρόμο χιλιάδες εργαζόμενους που κατέχουν μοναδική τεχνογνωσία. Η οικονομική ξαστεριά για την Εύβοια έρχεται από τη θάλασσα, με μοχλό ανάπτυξης τον Οργανισμό Λιμένων Νήσου Εύβοιας (ΟΛΝΕ)  ο οποίος προήλθε από τη συνένωση 10 Λιμενικών ταμείων  και στις 30 Ιουνίου συμπληρώνει δύο χρόνια λειτουργίας, ως Νομικό Πρόσωπο Ιδιωτικού Δικαίου με μετόχους το υπουργείο Οικονομίας, Υπο…

Η ΑΝΑΠΤΥΞΗ ΤΗΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΕΥΒΟΙΑΣ

Συζήτηση με τον Λίνο Τριανταφυλλίδη και τον Νίκο Τράκο 
Η ανάπτυξης της ανατολικής πλευράς της Εύβοιας καταμεσίς στο Αιγαίο και στην γειτονιά της μητροπολιτικής Αττικής αποτελεί μία κρίσιμη πτυχής της γενικής αλλά ανεύρετης έως τώρα ευβοϊκής ανάπτυξης. Το ιστολόγιο αυτό, το "ΕΥΒΟΙΑ 2020" ανοίγει το διάλογο συζητώντας με δύο έμπειρους επιστήμονες που διακρίνονται για τη δημιουργική τους σκέψη και το πλούσιο μελετητικό έργο τους, τον Αρχιτέκτονα- Χωροτάκτη κ. Λίνο Τριανταφυλλίδη και τον Συγκοινωνιολόγο- Πολιτικό Μηχανικό κ. Νίκο Τράκο. Η Εύβοια περιμένει το τρένο της …. από την εποχή του Τρικούπη Η Ανατολική Εύβοια παραμένει απομονωμένη, εγκαταλελειμμένη και αναξιοποίητη. Η δημιουργία οδικού και σιδηροδρομικού άξονα που να συνδέει τη Χαλκίδα με το λιμάνι της Κύμης, την δυτική με την ανατολική πλευρά του νησιού  είναι ένα αίτημα που «εκκρεμεί» από την εποχή του Τρικούπη.

Η πρόταση και το όραμα του Χαριλάου Τρικούπη, πέρασαν στην ιστορία. Τότε υπήρχε το κίνητρο της αξιοποίησης του χ…

Η πρόταση του Β2 Σταδίου του ΣΧΟΟΑΠ ΑΥΛΩΝΟΣ.

 Αναγκαία η ενημέρωση και η συμμετοχή πολιτών και φορέων.

Στην φάση της διαβούλευσης έχει τεθεί -έστω τυπικά-  εδώ και πολλές εβδομάδες η πρόταση της Β2 Φάσης της Μελέτης του ΣΧΟΟΑΠ Αυλώνος. Πρόκειται για την τελική φάση της εκπόνησης του Σχεδίου Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης του πρώην Δήμου Αυλώνος και νυν Δημοτικής Ενότητας Αυλώνος του Δήμου Κύμης Αλιβερίου. Με άλλα λόγια πρόκειται για το χωροταξικό σχέδιο  που καθορίζει τις χρήσεις γης και τους όρους οικιστικής ανάπτυξης της περιοχής του πρώην Δήμου Αυλώνος. Πρόκειται για μία σημαντική προγραμματική διαδικασία η οποία ολοκληρώνεται μετά από την φάση αυτή, με την έγκρισή του από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και την δημοσίευση στο Φ.Ε.Κ. Οι δύο προηγούμενες φάσεις πέρασαν από τυπικές και μάλλον «ανεμικές» διαβουλεύσεις, ειδικά η πρώτη, η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, στην οποία το μεν κείμενο έβριθε λαθών και παραλείψεων η δε δημόσια διαβούλευση σε επίπεδο Δήμου υπήρξε σχεδόν ανύπαρκτη. Στην δεύτερη φάση τα πράγ…