Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑΤΑ ΣΥΝΕΡΓΑΤΙΣΜΟΥ ΔΙΝΕΙ Η ΕΥΡΩΠΗ



Από το 334ο φύλλο της εφημερίδας Agrenda
Συνέντευξη του Καθηγητή Κώστα Καραντινή στη Eλένη Δούσκα 

Μαθήματα διάθεσης αγροτικών προϊόντων μέσα από τα συνεταιριστικά σούπερ μάρκετ, όπως γίνεται στην Ευρώπη, μπορούν να αντλήσουν οι Έλληνες παραγωγοί, σύμφωνα με τον δόκτορα του Συνεργατισμού, Κώστα Καραντινή.
Και μπορεί στη χώρα μας προσπάθειες όπως το «κίνημα της Πατάτας» της Κατερίνης και η «Αγροτική Αγορά» της Κούλουρας να έδωσαν μια ελπίδα γεφύρωσης του χάσματος ανάμεσα στον παραγωγό και τον καταναλωτή, όμως πρόκειται για κινήσεις που δεν έχουν διάρκεια, τονίζει ο καθηγητής.
Γι’ αυτό μεγάλη σημασία πρέπει να δοθεί στο ότι η εφοδιαστική αλυσίδα περιλαμβάνει και τα στάδια πριν τον παραγωγό, ενώ ο καταναλωτής πρέπει να εξετάσει και τη δυνατότητα σύστασης καταναλωτικών συνεταιρισμών. Ένα καλό παράδειγμα μπορούν να δώσουν οι Ευρωπαίοι: Τόσο από την προσέγγιση παραγωγών με τις μεγάλες αγορές (δημοπρατήρια), όσο τοπικών παραγωγών με τοπικούς καταναλωτές, αλλά και αγροτικών συνεταιρισμών με συνεταιρισμούς των καταναλωτών.
Υπάρχουν στοιχεία για το κέρδος του σούπερ μάρκετ της Ευρώπης;
Το πρόβλημα της δύναμης των σούπερ μάρκετ είναι ένα θέμα που μας απασχολεί πάρα πολλά χρόνια. Η δύναμη στην αγορά, αυτό που λέμε μονοπωλιακή δύναμη, που είναι μάλλον ολιγοπωλιακή, έχει συγκεντρωθεί στα δύο άκρα. Αν πάρουμε την αλυσίδα της παραγωγής και την προεκτείνουμε λίγο πέρα από τον παραγωγό, σε αυτούς που πωλούν σπόρους, εφόδια και λιπάσματα και περάσουμε από τον παραγωγό στη μεταποίηση, τη μεταφορά και τον λιανοπωλητή, θα δούμε ότι η δύναμη της αγοράς βρίσκεται ακριβώς στα δυο άκρα. Δηλαδή στο λιανοπωλητή, αυτόν που έχει άμεση επαφή με τον καταναλωτή, και σε αυτούς που βρίσκονται πίσω από των παραγωγό, που έχουν μια σχεδόν μονοπωλιακή δύναμη στην αγορά των εφοδίων. Όλη αυτή η αλυσίδα ανάμεσα, παίρνει ένα πολύ μικρό ποσοστό του συνολικού κόστους και της τιμής που πληρώνει ο παραγωγός.
Στην Ελλάδα η απευθείας διάθεση των προϊόντων είναι κάτι καινούριο. Πώς θα μπορούσε όμως  να αποκτήσει πιο γερές βάσεις;
Η απευθείας διάθεση των προϊόντων από τους παραγωγούς στους καταναλωτές είναι ένα πείραμα, και το λέω πείραμα συνειδητά. Στη Σκανδιναβία δεν υπάρχει. Εκτός αν εξαιρέσουμε τις λαϊκές. Αυτό που έγινε στην Ελλάδα, πρόσφατα, είναι πρωτοτυπία. Η μία κίνηση ήταν στο ένα άκρο της αλυσίδας, πρωτοβουλία των καταναλωτών δηλαδή, όπως αυτή της Πιερίας, και η άλλη κίνηση η οποία ξεκίνησε από τους παραγωγούς, δηλαδή στο άλλο άκρο της αλυσίδας. Αυτού του είδους οι κινήσεις είναι αρκετά πρωτότυπες, και είναι ad hoc, δηλαδή συμβαίνουνε κάπου και ύστερα εξαφανίζονται.
Η εφοδιαστική αλυσίδα είναι μια πάρα πολύ σοβαρή υπόθεση. Είναι μεγάλη υπόθεση να παίρνεις ένα προϊόν από το χωράφι ή από το στάβλο και να το δίνεις στο ράφι στο σούπερ μάρκετ, με εγγυημένη ποιότητα και σε τιμή που μπορεί να πληρώσει ο καταναλωτής. Κι αυτό περιλαμβάνει πολλές και σοβαρές διαδικασίες, για τις οποίες δεν είναι τυχαίο ότι η αλυσίδα είναι οργανωμένη. Υπάρχουν πιστοποιήσεις, κτηνίατροι, γεωπόνοι κτλ.


Αποτελούν λύση, τελικά, τα καταναλωτικά σούπερ μάρκετ;
Μία λύση είναι τα καταναλωτικά σούπερ μάρκετ. Στην Ευρώπη οι λύσεις έχουν βρεθεί κι από τα δύο άκρα της αλυσίδας, υπάρχουν δηλαδή οργανωμένοι καταναλωτές, τεράστιες αλυσίδες καταναλωτικών σούπερ μάρκετ, τα οποία δεν έχουν καμία διαφορά με τα συμβατικά. Όταν είσαι μέλος στο συνεταιριστικό σούπερ μάρκετ, η διαφορά είναι ότι έχεις μια κάρτα με ένα barcode, το οποίο όταν ψωνίσεις σκανάρεται και μπαίνουν στο λογαριασμό σου, οπότε στο τέλος της χρονιάς παίρνεις ένα μέρισμα. Αυτό το μέρισμα, μην φανταστείτε ότι είναι ένα τεράστιο ποσό, γιατί αυτά τα σούπερ μάρκετ προσπαθούν να κατεβάσουν τις τιμές.

Τελικά τι προσέφεραν αυτές  οι κινήσεις στη χώρα μας;
Αυτό που συμβαίνει αυτή τη στιγμή με αυτά τα κινήματα, αν μάθαμε κάτι, κι αν προσφέρουν κάτι, είναι η διαφάνεια. Εμείς μάθαμε ποια είναι η τιμή του παραγωγού, γιατί ακούγονται διαφορά, και πόσο είναι το κόστος μεταφοράς. Για έναν οικονομολόγο είναι πολύ σπάνιο αυτό. Το ερώτημα είναι αν μπορεί να συνεχιστεί κι αν μπορούν όλα τα προϊόντα να διατίθενται έτσι. Φοβάμαι πως δεν γίνεται. Ούτε μπορούμε να ψάχνουμε κάθε μέρα σε εφημερίδες ή στο facebook, που υπάρχει διάθεση πατάτας.

Ποια η αξία των συνεταιρισμών, κατά τη γνώμη σας;
Οι συνεταιρισμοί παγκοσμίως προσφέρουν πολλές θέσεις εργασίας. Για να σας δώσω ένα παράδειγμα, ο μεγαλύτερος εργοδότης στην Ελβετία είναι ένας συνεταιρισμός. Το παράδειγμα της Σκανδιναβίας και της Δανίας είναι πραγματικά καταπληκτικό. Εκεί, οι συνεταιρισμοί των παραγωγών διαθέτουν το 90% του γάλακτος, το 80% του κρέατος, και μιλάμε για τη μεγαλύτερη εξαγωγό χώρα τροφίμων στην Ευρώπη. Ο συνεργατισμός είναι ένα κίνημα με βαθιές ρίζες στην Ελλάδα. Αυτό όμως που κυριολεκτικά κατέστρεψε το κίνημα ήταν ακριβώς αυτό που υπήρξε και ο χορηγός του: το αδηφάγο σύγχρονο μεταπολεμικό ελληνικό πατερναλιστικό κράτος της μεταπολίτευσης.

Πότε όμως ένας συνεταιρισμός  είναι αποδοτικός;
Ένα επιτυχημένο σχήμα συνεταιρισμού πρέπει να είναι αποδοτικό με την καθαρά οικονομική έννοια του όρου. Δεν πρέπει δηλαδή να υπάρχουν αχρησιμοποίητοι πόροι, ούτε να παράγεται πλεόνασμα πέραν αυτού που μπορεί να απορροφήσει η ζήτηση. Θα πρέπει, επίσης, ο συνεταιρισμός να ελαχιστοποιεί όχι μόνο το κόστος παραγωγής, αλλά και το διαχειριστικό κόστος το οποίο πολύ συχνά υπερβαίνει το πρώτο. Επιπλέον, για να τα πετύχει αυτά ο συνεταιρισμός πρέπει να παρέχει τα σωστά κίνητρα σε όλους τους συμμετέχοντες, είτε είναι μέλη, είτε εργαζόμενοι, είτε πελάτες, είτε προμηθευτές. Το τελευταίο σημείο μας φέρνει στην έννοια της «αξιακής αλυσίδας», την οποία πρέπει πάντα να έχουμε υπ’ όψιν, όταν διαχειριζόμαστε έναν συνεταιρισμό.

WHO IS WHO

Ο Κώστας Καραντινινής είναι καθηγητής Αγροτικής Επιχειρηματικότητας και Συνεργατισμού από τα Τρίκαλα Ημαθίας. Είναι καθηγητής Οικονομικών Agribusiness, Organizations & Cooperatives του Ινστιτούτου Food & Resource Economics, στο Πανεπιστήμιο της Κοπεγχάγης. Είναι δόκτωρ από το Πανεπιστήμιο του Saskatchewan-Canada και απόφοιτος του Αριστοτέλειου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης .

 Πηγή
by Αντικλείδι , http://antikleidi.wordpress.com


Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

ΣΤΡΑΤΗΓΙΚΗ ΜΕΛΕΤΗ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝΤΙΚΩΝ ΕΠΙΠΤΩΣΕΩΝ ΤΟΥ ΣΧΕΔΙΟΥ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΗΣ ΤΩΝ ΛΕΚΑΝΩΝ ΑΠΟΡΡΟΗΣ ΠΟΤΑΜΩΝ ΤΟΥ ΥΔΑΤΙΚΟΥ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑΤΟΣ ΑΝΑΤΟΛΙΚΗΣ ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ.

Εγκρίθηκε με την ΚΥΑ 167395/5-4-2013 το διατακτικό της οποίας έχει ως ακολούθως:
Α. Συνοπτική περιγραφή του προγράµµατος Α.1 Γεωγραφική θέση Το Υδατικό ∆ιαµέρισµα Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας (Υ∆ 07) αποτελεί ένα από τα δεκατέσσερα υδατικά διαµερίσµατα, στα οποία διαιρέθηκε ο ελληνικός χώρος µε το  Νόµο 1739/1987 (ΦΕΚ 201/Α/20.11.1987) και αντιστοιχούν στις περιοχές λεκανών  απορροής ποταµών του άρθρου 3 του Π.∆.51/2007 όπως ορίζεται στην υπ΄αριθ.  706/2010 (ΦΕΚ1383/Β/2.9.2010) Απόφαση της Εθνικής Επιτροπής Υδάτων.  Το Υδατικό ∆ιαµέρισµα Ανατολικής Στερεάς Ελλάδας εκτείνεται γεωγραφικά σχεδόν σε  ολόκληρους τους Νοµούς Ευβοίας (και τη Σκύρο) και Βοιωτίας, µεγάλα τµήµατα των  Νοµών Φθιώτιδας (83,1%) και Φωκίδας (41,9%) και µικρά τµήµατα των Νοµών Αττικής  (7,2%) και Μαγνησίας (Σποράδες) (14,9%). Η συνολική του έκταση είναι 12.281 km2.Το  Υδατικό ∆ιαµέρισµα χαρακτηρίζεται µορφολογικά ορεινό έως ηµιορεινό. Στο  διαµέρισµα περιλαµβάνονται τέσσερα ορεινά συγκροτήµατα µε υψόµετρο πάνω από  2.0…

Η ΡΗΤΙΝΟΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ, ΕΝΑΣ ΠΑΡΑΔΟΣΙΑΚΟΣ ΚΛΑΔΟΣ ΤΗΣ ΤΟΠΙΚΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ ΣΤΗΝ ΒΟΡΕΙΑ ΕΥΒΟΙΑ.

Οι «ρητινοσυλλέκτες» ή «ρητινοκαλλιεργητές» ή κατά την παλαιότερη ονομασία οι «ρετσινάδες», αποτελούν μία επαγγελματική ομάδα, με λιγότερα πλέον από 2.000 άτομα σε όλη την χώρα, η οποία είναι ιδιαίτερα συνδεδεμένη με την Εύβοια και συγκεκριμένα με την Βόρεια Εύβοια. Η περιοχή της Βόρειας Εύβοιας είναι η πρώτη σε παραγωγή ρητίνης πανελλαδικά και τα σωματεία των ρητινοκαλλιεργητών είναι το πολυπληθέστερα. Παλαιότερα ο κλάδος και πολυπληθής ήταν και η παραγωγή πολύ μεγαλύτερη. Κοινωνικές και οικονομικές συνθήκες αποδεκάτισαν τον κλάδο και μείωσαν την παραγωγή. Σε αυτό συνέβαλε καθοριστικότερα ο ανταγωνισμός με άλλες χώρες που παράγουν υποπροϊόντα προερχόμενα από την επεξεργασία της χημικής ρητίνης όπως η Κίνα, αλλά και οι συνθήκες και όροι εργασίας, το επαγγελματικό εν γένει καθεστώς. Οι ρητινοκαλλιεργητές περιμένουν πολλούς μήνες για να εισπράξουν τις επιδοτήσεις ενώ παραμένουν εντελώς έξω από τη διαδικασία προώθησης  της παραγόμενης πρώτης ύλης στην αγορά.

Η πρόταση του Β2 Σταδίου του ΣΧΟΟΑΠ ΑΥΛΩΝΟΣ.

 Αναγκαία η ενημέρωση και η συμμετοχή πολιτών και φορέων.

Στην φάση της διαβούλευσης έχει τεθεί -έστω τυπικά-  εδώ και πολλές εβδομάδες η πρόταση της Β2 Φάσης της Μελέτης του ΣΧΟΟΑΠ Αυλώνος. Πρόκειται για την τελική φάση της εκπόνησης του Σχεδίου Χωρικής και Οικιστικής Οργάνωσης Ανοικτής Πόλης του πρώην Δήμου Αυλώνος και νυν Δημοτικής Ενότητας Αυλώνος του Δήμου Κύμης Αλιβερίου. Με άλλα λόγια πρόκειται για το χωροταξικό σχέδιο  που καθορίζει τις χρήσεις γης και τους όρους οικιστικής ανάπτυξης της περιοχής του πρώην Δήμου Αυλώνος. Πρόκειται για μία σημαντική προγραμματική διαδικασία η οποία ολοκληρώνεται μετά από την φάση αυτή, με την έγκρισή του από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση και την δημοσίευση στο Φ.Ε.Κ. Οι δύο προηγούμενες φάσεις πέρασαν από τυπικές και μάλλον «ανεμικές» διαβουλεύσεις, ειδικά η πρώτη, η αποτύπωση της υφιστάμενης κατάστασης, στην οποία το μεν κείμενο έβριθε λαθών και παραλείψεων η δε δημόσια διαβούλευση σε επίπεδο Δήμου υπήρξε σχεδόν ανύπαρκτη. Στην δεύτερη φάση τα πράγ…